Nemačka planira da od 2027. godine smanji godišnju kvotu za zapošljavanje radnika sa Zapadnog Balkana sa 50.000 na 25.000, što bi moglo značajno da oteža odlazak građana Srbije na rad u ovu zemlju.
Predložena promena dolazi svega nekoliko godina nakon što je Berlin, suočen sa velikim nedostatkom radne snage, istu kvotu udvostručio.
Plan nemačke savezne vlade odnosi se na takozvano Pravilo za Zapadni Balkan, koje državljanima šest zemalja i teritorija regiona omogućava pristup nemačkom tržištu rada pod pojednostavljenim uslovima.
Ovaj mehanizam godinama predstavlja jedan od najvažnijih načina zapošljavanja građana Srbije u Nemačkoj, posebno onih koji nemaju formalno priznate stručne kvalifikacije.
Šta je Pravilo za Zapadni Balkan?
Pravilo omogućava državljanima Srbije, Bosne i Hercegovine, Crne Gore, Severne Makedonije, Albanije i Kosova da se zaposle u Nemačkoj i bez formalnog priznavanja stručnih kvalifikacija, uz ispunjavanje propisanih uslova.
Jedan od ključnih uslova jeste konkretna ponuda za posao od nemačkog poslodavca.
Trenutna godišnja kvota iznosi 50.000 saglasnosti za zapošljavanje, a nemačka vlada namerava da je smanji na 25.000.
To bi značilo da bi broj odobrenja u okviru ovog posebnog mehanizma bio prepolovljen, iako interesovanje za rad u Nemačkoj ostaje veliko.
Potražnja za radnicima i dalje postoji
Predloženo smanjenje dolazi u trenutku kada se nemačka privreda i dalje suočava sa nedostatkom radne snage u pojedinim sektorima.
Među delatnostima u kojima postoji potreba za zaposlenima izdvajaju se građevinarstvo, logistika, ugostiteljstvo i nega.
Prema podacima nemačke Savezne agencije za rad, pojedini mesečni kontingenti za radnike sa Zapadnog Balkana i ranije su brzo popunjavani, zbog čega deo zainteresovanih nije mogao odmah da dobije potrebnu saglasnost.
Ukoliko se godišnja kvota prepolovi, a interesovanje ostane na približno istom nivou, konkurencija za raspoloživa mesta mogla bi dodatno da poraste.
Šta promena znači za građane Srbije?
Za građane Srbije koji planiraju odlazak na rad u Nemačku najvažnije je da Pravilo za Zapadni Balkan neće biti ukinuto, već bi broj saglasnosti koje se izdaju preko njega bio smanjen.
U praksi bi to moglo da znači:
- Manje dostupnih saglasnosti za zapošljavanje tokom godine.
- Veću konkurenciju među kandidatima iz svih šest zemalja i teritorija obuhvaćenih pravilom.
- Duže čekanje na odobrenje, naročito u periodima najvećeg interesovanja.
- Veću neizvesnost za radnike koji već imaju ponudu nemačkog poslodavca.
Važno je naglasiti da se kvota odnosi na ceo Zapadni Balkan, a ne samo na Srbiju. Takođe, ona nije isto što i ukupan broj svih radnih dozvola koje Nemačka može izdati stranim državljanima, jer postoje i drugi osnovi za zapošljavanje.
Od povećanja kvote do novog ograničenja
Nemačka je prethodno povećala godišnju kvotu sa 25.000 na 50.000 saglasnosti, nastojeći da olakša dolazak radnika iz regiona i ublaži nedostatak zaposlenih u svojoj privredi.
Sadašnji plan predstavlja zaokret u toj politici.
Iako nemačko tržište rada i dalje ima potrebu za radnicima u određenim sektorima, savezna vlada namerava da ograniči broj ljudi koji mogu da koriste ovaj poseban kanal zapošljavanja.
Za građane Srbije to ne znači zatvaranje nemačkog tržišta rada, ali bi od 2027. godine dolazak do posla preko Pravila za Zapadni Balkan mogao postati znatno teži.
Za sada je reč o planiranoj promeni, a njen konačan efekat zavisiće od usvajanja i primene novih pravila prenosi srpskiugao.
