Predsednik Saveza nezavisnih socijaldemokrata (SNSD) Milorad Dodik izjavio je da je cilj vojnih operacija hrvatskih i bošnjačkih snaga u 13 zapadnokrajiških opština tokom septembra i oktobra 1995. godine bio proterivanje srpskog stanovništva i etničko čišćenje tog područja.
Povodom 31. godišnjice stradanja i egzodusa Srba iz zapadne Krajine, Dodik je poručio da se žrtve ne smeju zaboraviti i da sećanje na njih predstavlja obavezu budućih generacija.
Dodik je za Srnu izjavio da su tokom završnih ratnih operacija u Bosni i Hercegovini protiv snaga Republike Srpske delovale hrvatske i bošnjačke vojne formacije, uz podršku NATO-a.
Prema njegovim rečima, cilj tih operacija nije bio samo vojno zauzimanje teritorije, već i trajno uklanjanje srpskog stanovništva sa prostora zapadne Krajine.
„Tih 13 opština predstavljaju 13 trajnih svedočanstava stradanja, ugašenih života, razorenih domova i prekinutih sudbina“, poručio je Dodik.
„Zapadna Krajina nije bila samo geografski pojam, već dom“
Govoreći o proteranom stanovništvu, Dodik je istakao da zapadna Krajina za Srbe koji su na tom području živeli nije predstavljala samo teritoriju, već zavičaj u kojem su generacijama stvarali svoje porodice i domove.
„Tih dana, kolone ljudi nisu nosile samo zavežljaje, već vekovno trajanje, sećanje i uspomene na pretke, koji su tu istu zemlju branili i čuvali, i tihi vapaj koji se nije čuo od buke topova“, rekao je Dodik.
Dodao je da su mnoge porodice morale da napuste svoje kuće i imovinu, ne znajući da li će ikada moći da se vrate.
Dodik je podsetio i na odlazak velikog broja sarajevskih Srba početkom 1996. godine, nakon potpisivanja Dejtonskog mirovnog sporazuma i prenosa pojedinih sarajevskih područja pod upravu Federacije BiH.
On je te događaje povezao sa stradanjem i raseljavanjem srpskog stanovništva tokom rata.
Prema podacima institucija RS, stradalo 2.214 Srba
Prema podacima Republičkog centra za istraživanje rata, ratnih zločina i traženje nestalih lica Republike Srpske, tokom vojnih operacija u zapadnoj Krajini 1995. godine stradalo je 2.214 osoba srpske nacionalnosti, dok je više od 120.000 Srba napustilo svoje domove.
Prema evidenciji ovog centra, među stradalima je bilo 753 civila i 1.461 pripadnik Vojske Republike Srpske.
Od navedenog broja, 149 civila i 79 pripadnika VRS i dalje se vode kao nestali.
U saopštenju se navodi da su ratnim operacijama bile zahvaćene opštine Bosansko Grahovo, Glamoč, Kupres, Šipovo, Donji Vakuf, tada nazivan Srbobran, Jajce, Drvar, Bosanski Petrovac, Ključ, Sanski Most, Bosanska Krupa, odnosno područje Krupe na Uni, Mrkonjić Grad i područje Ripča kod Bihaća.
Reč je o prostoru na kojem su tokom završnih meseci rata vođene intenzivne borbe i sa kojeg je raseljen veliki broj stanovnika.
Masovna grobnica u Mrkonjić Gradu
Posebno mesto u obeležavanju godišnjice zauzima Mrkonjić Grad, gde je nakon završetka rata na pravoslavnom groblju otkrivena masovna grobnica.
Iz nje je ekshumirano 181 telo, prema podacima koje navode institucije Republike Srpske.
Kod spomen-obeležja masovne grobnice danas je predviđeno služenje parastosa, kao i polaganje venaca i cveća u znak sećanja na stradale.
Pitanje odgovornosti za ratne zločine počinjene tokom završnih operacija u Bosni i Hercegovini i dalje je tema javnih i političkih rasprava.
„Naše sećanje nije želja za osvetom“
Dodik je naglasio da sećanje na stradale ne treba da bude povezano sa osvetom, već sa obavezom da se žrtvama oda poštovanje i da njihova sudbina ostane deo istorijskog pamćenja.
„Sećanje na žrtve čuva dostojanstvo, neguje istinu i pomaže budućim generacijama da razumeju cenu mira i važnost slobode“, rekao je Dodik.
On je poručio da je dužnost društva da pamti nevino stradale, izgovara njihova imena i njihovim porodicama pokaže da nisu zaboravljeni.
„Naše sećanje nije želja za osvetom, već obaveza da se zločin nikada ne opravda, da se žrtve nikada ne umanje i da se njihova patnja nikada ne izbriše iz istorije“, zaključio je Dodik.
