Vladar Britanije iz gvozdenog doba, poznat kao Verika, možda je zapravo bila žena, a ne muškarac, kako se više od dva veka pretpostavljalo. Nova analiza britanskog arheologa Majlsa Rasela sa Univerziteta u Bornmutu dovodi u pitanje dosadašnja tumačenja istorijskih izvora i otvara mogućnost drugačijeg sagledavanja rimskog osvajanja Britanije 43. godine nove ere.
Kako prenosi Gardijan, Rasel smatra da su istoričari dugo polazili od pretpostavke da je Verika bila muškarac, pre svega zbog patrijarhalnih shvatanja koja su dominirala istorijskim istraživanjima tokom 19. veka.
Verika je vladala plemenom Atrebati, koje je naseljavalo delove južne Britanije neposredno pre rimskog osvajanja.
Prema istorijskim izvorima, nakon svrgavanja s vlasti Verika je pobegla u Rim i zatražila pomoć imperatora Klaudija. Rasel smatra da je upravo taj događaj mogao imati značajnu ulogu u odluci Rimskog carstva da pokrene invaziju na Britaniju.
Ime i novčići kao tragovi ženskog identiteta
Jedan od argumenata koje Rasel navodi odnosi se na samo ime Verika.
Prema njegovom tumačenju, završetak imena na slovo „a“ mogao bi da ukazuje na ženski identitet, kao što je bio slučaj sa imenima poznatih britanskih vladarki Budike i Kartimanduje.
Dodatni argument predstavljaju novčići kovani tokom Verikine vladavine.
Dok su drugi vladari na novcu često predstavljani kao ratnici, na pojedinim Verikinim novčićima prikazana je vitka, naga ženska figura na konju, sa kopljem u ruci.
Rasel smatra da bi takvi prikazi mogli da budu važan pokazatelj identiteta osobe koja je vladala Atrebatima.
Titula „reks“ nije nužno označavala muškarca
Posebnu pažnju istraživač posvećuje i latinskoj tituli „reks“, koja se tradicionalno prevodi kao „kralj“.
Istoričari su ovu titulu dugo tumačili kao dokaz da je Verika bila muškarac.
Međutim, Rasel ukazuje da su Rimljani slične vladarske titule mogli da koriste i kada su govorili o ženama na vlasti, navodeći kao primer egipatsku kraljicu Kleopatru.
Prema njegovom mišljenju, dosadašnje tumačenje titule nije dovoljan razlog da se isključi mogućnost da je Verika bila žena.
Da li je Verika podstakla rimsku invaziju?
Novo istraživanje razmatra i način na koji su rimski istoričari predstavljali imperatora Klaudija.
Rimski istoričar Kasije Dion opisivao je Klaudija kao vladara pod snažnim uticajem žena, što Rasel povezuje sa mogućnošću da je upravo Verika uticala na njegovu odluku o osvajanju Britanije.
Prema toj teoriji, svrgnuta vladarka mogla je da zatraži rimsku vojnu pomoć kako bi povratila vlast, a zauzvrat ponudi podršku rimskim snagama na britanskom tlu.
Takav scenario, smatra Rasel, uklapao bi se u rimske predstave o uticajnim ženama koje su imale značajnu ulogu u političkim i vojnim odlukama.
Otkriće koje bi moglo da promeni istorijska tumačenja
Rasel zaključuje da dostupni tragovi ukazuju na mogućnost da je Verika bila izuzetno moćna žena, čija je politička sudbina bila povezana sa jednim od najvažnijih događaja u istoriji Britanije.
On čak iznosi pretpostavku da Rim možda ne bi osvojio Britaniju da Verika nije bila svrgnuta i potražila Klaudijevu pomoć.
Ipak, reč je o novom tumačenju arheoloških i istorijskih dokaza, a ne o konačno potvrđenoj činjenici. Za utvrđivanje Verikinog identiteta i stvarne uloge u rimskoj invaziji potrebna su dalja istraživanja.
Ukoliko se Raselova teorija potvrdi, mogla bi značajno da promeni dosadašnje razumevanje političke moći žena u Britaniji tokom gvozdenog doba.
