Kip slobode, jedan od najprepoznatljivijih simbola Sjedinjenih Američkih Država, podignut je na ostrvu Liberti u njujorškoj luci kao snažan simbol slobode, nezavisnosti i prijateljstva između SAD i Francuske.
Ovaj monumentalni spomenik, koji je Francuska poklonila Americi, svečano je otkriven 28. oktobra 1886. godine. Figura žene sa bakljom u desnoj ruci predstavlja simbol slobode, snage i demokratskih ideala američkog naroda.
Ideja i simbolika spomenika
Ideju o podizanju spomenika predložio je francuski istoričar i politički mislilac Eduar de Labule 1865. godine, kao izraz prijateljstva između Francuske i SAD. Projekat je realizovao vajar Frederik Ogist Bartoldi, a unutrašnju metalnu konstrukciju osmislio je inženjer Gustav Ajfel, poznat i po čuvenom tornju u Parizu.
Spomenik je zamišljen kao poklon povodom stogodišnjice američke Deklaracije nezavisnosti iz 1776. godine, ali je zbog složene izrade i prikupljanja novca završen kasnije.
Od Pariza do Njujorka
Kip je izrađen u Francuskoj, a u Njujork je stigao 17. juna 1885. godine brodom „Isère“. Zbog ogromnih dimenzija, rastavljen je na delove i spakovan u 214 sanduka. Nakon dolaska, ponovo je sastavljen na postolju čija je izgradnja finansirana prilozima američkih građana. Značajnu ulogu u prikupljanju novca imao je novinar Džozef Pulicer, koji je putem svog lista New York World pozvao javnost da podrži projekat.
Kip slobode svečano je otkriven 28. oktobra 1886. godine, u prisustvu američkog predsednika Grovera Klivlenda.
Svetlost slobode koja obasjava svet
Spomenik je visok oko 93 metra zajedno sa postoljem, dok sama figura meri približno 46 metara. U desnoj ruci drži baklju, koja predstavlja svetlost slobode, dok u levoj nosi ploču sa datumom 4. jul 1776. godine, kada je usvojena Deklaracija nezavisnosti SAD.
Na glavi ima krunu sa sedam zraka, koji se često tumače kao simbol slobode koja se širi na sedam mora i sedam kontinenata. Kod njenih stopala nalaze se raskinuti okovi i lanci, koji označavaju oslobađanje od tiranije i ropstva.
Zanimljivo je da Kip prvobitno nije bio zelen. Napravljen je od bakra, koji je vremenom, pod uticajem vazduha i vlage, dobio karakterističnu zelenkastu patinu.
Simbol nade za milione doseljenika
Krajem 19. i početkom 20. veka, Kip slobode postao je jedan od prvih prizora koje su mnogi doseljenici ugledali po dolasku u Njujork. U obližnjoj imigracionoj stanici na ostrvu Elis, otvorenoj 1892. godine, milioni ljudi prolazili su kroz postupak prijema u SAD.
Za mnoge koji su napuštali siromaštvo, ratove i političke progone, spomenik je predstavljao nadu u novi početak. Njegovo značenje dodatno je učvrstila pesma „Novi kolos“ (The New Colossus) američke pesnikinje Eme Lazarus, napisana 1883. godine. Stihovi posvećeni ljudima koji traže utočište i priliku za bolji život postali su deo šireg značenja Kipa slobode.
Jedan od najpoznatijih spomenika na svetu
Kip slobode je tokom vremena prerastao prvobitnu namenu i postao međunarodno prepoznatljiv simbol slobode i ljudskog dostojanstva. Godine 1984. uvršten je na Uneskovu Listu svetske baštine, a nalazi se i pod direktnom zaštitom države.
