Mađarska danas, 23. oktobra, obeležava 70 godina od revolucije iz 1956. godine, jednog od najznačajnijih događaja u istoriji zemlje i jednog od najvećih otpora sovjetskoj dominaciji tokom Hladnog rata. Centralne državne svečanosti održavaju se u Budimpešti, uz prisustvo evropskih i svetskih zvaničnika.
Obeležavanje jubileja počelo je 22. oktobra polaganjem venaca kod Budimpeštanskog univerziteta za tehnologiju i ekonomiju, nakon čega je organizovana povorka sa bakljama. Na Trgu Imrea Nađa simbolično je zapaljen plamen revolucije, a programu je prisustvovao i mađarski premijer Peter Mađar.
Centralna svečanost održava se na Trgu Košut, ispred zgrade mađarskog parlamenta, gde će biti odata počast učesnicima i žrtvama revolucije. Tokom popodneva predviđena je zvanična komemoracija, na kojoj će se prisutnima obratiti premijer Peter Mađar, dok će program biti završen večernjim koncertom.
Među međunarodnim zvaničnicima koji prisustvuju obeležavanju godišnjice nalazi se i premijer Srbije u tehničkom mandatu Đuro Macut, koji je danas doputovao u Budimpeštu. Macuta je u mađarskom parlamentu dočekala predsednica parlamenta Agneš Forsthofer.
Prema najavama, svečanostima prisustvuju i predsednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen, predsednik Evropskog saveta Antonio Košta i premijer Gruzije Irakli Kobahidze.
Revolucija koja je obeležila Hladni rat
Mađarska revolucija počela je 23. oktobra 1956. godine, kada su studentske demonstracije protiv komunističke vlasti i sovjetskog uticaja prerasle u masovne proteste, a zatim i u oružani ustanak.
Pobuna je predstavljala jedan od najvećih izazova sovjetskoj kontroli istočne Evrope nakon Drugog svetskog rata. Sovjetski Savez odgovorio je vojnom intervencijom, a ustanak je ugušen u novembru iste godine.
Tokom sukoba poginulo je približno 3.000 Mađara i oko 700 sovjetskih vojnika, dok su događaji iz 1956. godine ostavili dubok trag u političkoj i društvenoj istoriji Mađarske.
Sedam decenija kasnije, revolucija ostaje simbol borbe za nacionalnu nezavisnost i političke slobode. U znak sećanja na te događaje, 23. oktobar se u Mađarskoj obeležava kao državni praznik, a ovogodišnji jubilej okupio je brojne međunarodne delegacije u Budimpešti.
