Ministarstvo rudarstva i energetike raspisalo je javni poziv za izradu Geotermalnog atlasa Republike Srbije, dokumenta koji bi trebalo da pruži celovitu sliku o geotermalnim resursima na teritoriji zemlje i njihovom potencijalu za proizvodnju toplotne i električne energije. Rok za podnošenje ponuda je 11. septembar.
Geotermalni resursi prepoznati su kao jedan od strateški značajnih potencijala za razvoj energetskog sektora Srbije, posebno u procesu prelaska na obnovljive izvore energije i smanjenja zavisnosti od fosilnih goriva.
Kako je navedeno u dokumentaciji javne nabavke, izrada Geotermalnog atlasa omogućiće detaljan prikaz prostorne, vertikalne i horizontalne raspodele geotermalnih resursa, kao i pregled njihovog dosadašnjeg korišćenja. Istovremeno, Atlas bi trebalo da omogući procenu potencijala za nove projekte proizvodnje toplotne i električne energije, kogeneracije i druge načine korišćenja geotermalnih resursa.
Osnova za nova istraživanja i investicije
Prema planu Ministarstva rudarstva i energetike, Geotermalni atlas trebalo bi da postane stručna, planska i informaciona osnova za buduća geološka istraživanja, održivo upravljanje geotermalnim resursima i pripremu investicionih projekata.
Dokument bi trebalo da doprinese i unapređenju energetske efikasnosti, kao i smanjenju zavisnosti Srbije od fosilnih izvora energije.
Atlas će biti izrađen za celu teritoriju Srbije, uključujući autonomne pokrajine Vojvodinu i Kosovo i Metohiju, a istraživanja koja mu prethode moraće da budu zasnovana na savremenim naučnim metodama za procenu geotermalne potencijalnosti terena.
Predviđeno je i usklađivanje metodologije sa osnovnim pravilima koja se primenjuju prilikom izrade Geotermalnog atlasa Evrope, kako bi podaci bili međusobno uporedivi i upotrebljivi u širem evropskom kontekstu.
Geotermalna energija može biti važna i za kritične sirovine
Potencijal geotermalnih resursa ne ogleda se samo u proizvodnji energije. U dokumentaciji se navodi da bi istraživanja trebalo da obuhvate i mogućnost proizvodnje kritičnih mineralnih sirovina iz geotermalnih voda.
Jedan od najznačajnijih primera je litijum, koji se u određenim geotermalnim sistemima može izdvajati iz podzemnih voda. Zbog toga bi detaljno mapiranje geotermalnih resursa moglo da pruži i dodatne informacije o potencijalu Srbije za razvoj novih tehnologija i proizvodnju sirovina od značaja za energetsku tranziciju.
Geotermalna energija već se intenzivnije koristi u pojedinim evropskim zemljama, dok je u regionu posebno razvijena u Hrvatskoj. Planove za širu upotrebu ovog obnovljivog izvora imaju i Rumunija i Slovenija, dok se geotermalni potencijal istražuje i u Bosni i Hercegovini, između ostalog na području Sarajeva i Bijeljine.
Razvoj novih tehnologija u međuvremenu je proširio mogućnosti korišćenja geotermalne energije, pa proizvodnja električne energije više nije ograničena samo na područja sa ekstremno visokim temperaturama podzemnih voda.
Upravo zbog toga država kroz izradu Geotermalnog atlasa želi da dobije precizniju sliku o sopstvenim resursima i utvrdi gde postoje najbolji uslovi za buduće energetske i industrijske projekte.
Izrada Atlasa deo je šireg nastojanja Srbije da razvija obnovljive izvore energije i bolje iskoristi domaće geološke resurse, u skladu sa ciljevima Zelene agende, Strategije razvoja energetike Srbije do 2040. godine sa projekcijama do 2050. godine i Strategije upravljanja mineralnim i drugim geološkim resursima.
