Fosil do sada nepoznatog roda izumrlih krokodila, star približno 45 miliona godina, pronađen je u krečnjačkim naslagama u Egiptu, iste geološke starosti kao kamen od kojeg je isklesana čuvena Velika sfinga u Gizi.
Naučnici smatraju da bi ovo otkriće moglo da pruži nove odgovore o evoluciji gavijala, grupe krokodila prepoznatljivih po dugim, uskim njuškama i zubima prilagođenim hvatanju ribe, prenosi Science News.
Fosil pogrešno klasifikovan pre gotovo jednog veka
Fosilna lobanja, kojoj nedostaje prednji deo njuške, prvi put je naučno opisana 1927. godine, kada je svrstana u rod Tomistoma.
Jedini danas živi predstavnik tog roda nastanjuje područja jugoistočne Azije.
Međutim, savremena analiza pokazala je da fosil ne pripada tom rodu, već predstavlja zasebnu evolutivnu liniju iz porodice gavijala.
Istraživači su novootkrivenom rodu i vrsti dali naučni naziv Herugavialis cairensis, povezujući ga sa egipatskim božanstvom Horusom, koje se dovodi u vezu sa simbolikom Velike sfinge.
Savremena tehnologija otkrila novu evolutivnu granu
Paleontolog Pol Berk iz Prirodnjačkog muzeja Švedske u Stokholmu započeo je detaljno proučavanje fosila 2023. godine, tokom doktorskih studija na Univerzitetskom koledžu u Londonu.
Zajedno sa kolegama koristio je trodimenzionalne rendgenske metode kako bi analizirao spoljašnju i unutrašnju građu lobanje, uključujući moždanu i nosnu šupljinu.
Dobijeni podaci upoređeni su sa anatomskim karakteristikama savremenih i izumrlih gavijala.
Rezultati su pokazali da fosil predstavlja ranije neprepoznatu evolutivnu granu.
„Kako smo napredovali tokom proteklih 100 godina, dobili smo toliko novih metoda koje možemo da primenimo kako bismo utvrdili kojoj vrsti pripada ovaj fosil“, objasnio je Berk.
Drevni krokodil živeo u vodama okeana Tetis
Pre približno 45 miliona godina, područje današnjeg severnog Egipta bilo je prekriveno priobalnim vodama drevnog okeana Tetis.
U tom okruženju živeo je Herugavialis cairensis, koji se, prema procenama naučnika, verovatno hranio ribom i bio prilagođen životu u morskim staništima.
Za razliku od njega, današnji gavijali uglavnom nastanjuju slatkovodne ekosisteme, poput reka i močvarnih područja.
Otkriće ukazuje na to da su drevni predstavnici ove grupe krokodila naseljavali raznovrsnija staništa nego njihovi savremeni srodnici.
Nova saznanja o evoluciji krokodila u Africi
Paleontolog Kalafalah Salih sa Univerziteta u Kartumu ocenio je da rezultati istraživanja ukazuju na složeniju evolutivnu istoriju gavijala na afričkom kontinentu.
Prema njegovim rečima, Herugavialis nije blisko povezan sa drugim poznatim fosilnim gavijalima iz Afrike i sredozemnog područja.
To sugeriše da se njegova evolutivna linija relativno rano odvojila od ostalih predstavnika ove grupe.
Istraživanje je objavljeno u naučnom časopisu Royal Society Open Science.
Naučnici ističu da proučavanje izumrlih srodnika današnjih gavijala može doprineti razumevanju njihovog porekla, prilagođavanja različitim staništima i dugoročne evolucije.
Obe savremene vrste iz ove grupe smatraju se ugroženim, zbog čega su saznanja o njihovoj prošlosti značajna i za bolje razumevanje biološke raznovrsnosti i zaštite preostalih populacija.
