Pet članova Predstavničkog doma Kongresa SAD podnelo je rezoluciju kojom se predlaže da februar bude proglašen za Mesec srpsko-američkog nasleđa (Serbian-American Heritage Month), čime bi zvanično bilo priznato istorijsko nasleđe i doprinos srpske zajednice razvoju američkog društva.
Inicijativa je pokrenuta nakon niza diplomatskih aktivnosti i pojačane saradnje predstavnika Srbije sa članovima američkog Kongresa. Predlagači rezolucije su kongresmeni Klaudija Teni iz Njujorka, kopredsedavajuća Srpskog kokusa, Emanuel Kliver iz Misurija, Skot Ficdžerald iz Viskonsina, Ana Paulina Luna sa Floride i Viktorija Spartz iz Indijane. Dokument predstavlja izraz dvostranačke podrške odavanju priznanja istoriji, kulturi i doprinosu Amerikanaca srpskog porekla.
U obrazloženju rezolucije navodi se da su Srbi u Sjedinjenim Američkim Državama još od 19. veka imali značajnu ulogu u razvoju zemlje, doprinoseći oblastima nauke, medicine, tehnologije, privrede, vojske, javne službe, umetnosti i sporta.
Posebno se ističu doprinos Nikole Tesle razvoju moderne električne energije i tehnoloških inovacija, kao i istorijsko savezništvo Srbije i SAD tokom Prvog i Drugog svetskog rata. U dokumentu se podseća i na Operaciju Halijard iz 1944. godine, najveću akciju spasavanja savezničkih pilota iza neprijateljskih linija tokom Drugog svetskog rata.
Sećanje na savez Srbije i SAD tokom Prvog svetskog rata
Rezolucija podseća i na dugogodišnje prijateljstvo dve zemlje, posebno na period Prvog svetskog rata, kada su Srbija i SAD bile saveznice u borbi protiv Centralnih sila.
U dokumentu se navodi da je tadašnji predsednik SAD Vudro Vilson odao priznanje hrabrosti i stradanju srpskog naroda, a da je 28. jula 1918. godine naredio da se srpska zastava vijori iznad Bele kuće u znak poštovanja prema srpskom savezništvu i žrtvama tokom rata. Taj čin ocenjen je kao jedan od retkih primera ukazivanja posebne časti zastavi strane države u istoriji Sjedinjenih Američkih Država.
Predložena rezolucija ističe i da su Amerikanci srpskog porekla učestvovali u svim većim sukobima u kojima su SAD bile angažovane, pokazujući, kako se navodi, „hrabrost, žrtvu i odanost Sjedinjenim Državama“.
Februaru bi pripala posebna simbolika
U dokumentu se navodi da izbor februara nije slučajan, jer Srbija tog meseca obeležava Dan državnosti. Ukoliko bude usvojena, rezolucija bi omogućila da se širom SAD svake godine organizuju kulturni, obrazovni i javni programi posvećeni istoriji, dostignućima i nasleđu srpsko-američke zajednice.
Prema procenama navedenim u rezoluciji, u SAD živi oko milion Amerikanaca srpskog porekla, čiji su pripadnici dali doprinos razvoju zemlje kroz nauku, biznis, umetnost, sport, obrazovanje i javni život.
Ambasada Srbije u Vašingtonu izrazila je zahvalnost kongresmenima koji su podržali inicijativu, ocenjujući da bi njeno usvajanje doprinelo jačanju odnosa Srbije i SAD i boljem upoznavanju američke javnosti sa doprinosom srpske zajednice.
Ambasador Srbije u SAD Dragan Šutanovac ocenio je da bi jul 2026. godine mogao ostati upamćen kao važan period u odnosima dve zemlje.
„Prvi put u 145 godina diplomatskih odnosa Srbija i Amerika pokrenule su strateški dijalog, platformu za najviše moguće strateške odnose Srbije i Amerike. U ovom mesecu potpisan je i sporazum sa NASA-om, a sada je predložena i rezolucija kojom će američki Srbi konačno dobiti svoj mesec nasleđa u Americi“, rekao je Šutanovac.
On je poručio da je inicijativa značajna za sve pripadnike srpske zajednice u SAD i izrazio očekivanje da će ona doprineti daljem promovisanju srpskog nasleđa i jačanju veza između dve države.
