Prošle su tri godine od oružanog sukoba lokalnih Srba i Kosovske policije u selu Banjska, u opštini Zvečan, u kome su poginula trojica Srba i jedan kosovski policajac. Dok sudski procesi dobijaju prvostepene epiloge, na terenu ostaje slika mesta koje tiho nestaje, pod pritiskom neizvesnosti i stalnog prisustva specijalnih snaga.
Stroge presude u Prištini i najavljene žalbe odbrane
Osnovni sud u Prištini izrekao je 24. aprila 2026. godine najteže zatvorske kazne trojici uhapšenih Srba zbog optužbi za terorizam. Vladimir Tolić i Blagoje Spasojević osuđeni su na doživotni zatvor, dok je Dušan Maksimović prvostepeno osuđen na 30 godina.
Branioci osuđenih najavili su žalbe Apelacionom sudu, ukazujući na ogroman pritisak javnosti tokom višegodišnjeg postupka. Advokat Blagoja Spasojević, Ljubomir Pantović, ocenio je da se sudsko veće nije oduprelo tom pritisku, dok je advokatica Dušana Maksimovića, Jovana Filipović, potvrdila da je pisanje žalbe u toku te da sledi procedura prevođenja spisa pre dostavljanja drugostepenom organu.
Bez suđenja u odsustvu i istraga u Beogradu
Zahtev Specijalnog tužilaštva u Prištini da se u odsustvu sudi za još 42 osobe, među kojima je i Milan Radoičić, koji je javno preuzeo odgovornost za organizovanje akcije, Osnovni sud je odbio. Sa druge strane, pred pravosudnim organima u Beogradu optužnica još uvek nije podignuta, a slučaj se formalno-pravno i dalje nalazi u fazi istrage.
Iseljavanje meštana i propast turističkih potencijala
Dok srednjovekovni manastir ostaje jedini svedok vekovnog postojanja Srba na ovom području, sama Banjska deli sudbinu okolnih mesta poput Joševika i Jasenovika. Od nekadašnjih 800 stanovnika čitave mesne zajednice i 350 meštana samog naselja, u Banjskoj je ostalo svega stotinak uglavnom starijih ljudi, dok se đaci prvaci mogu izbrojati na prste jedne ruke.
Simbol privrednog sloma jeste i turističko-rekreativni kompleks „Rajska Banja“. Otvoren 2019. godine sa planom da zaposli oko stotinu radnika iz kraja, ovaj objekat je danas zaklučan, sa razbijenim staklima i zapuštenim bazenima. Dodatni pritisak i svakodnevni nespokoj među preostalim stanovništvom stvara i stalno prisustvo pripadnika Specijalne kosovske policije.
