Američki državni sekretar Marko Rubio pokrenuo je inicijativu usmerenu na slabljenje, pa čak i eventualno raspuštanje Međunarodnog krivičnog suda (ICC), tvrdeći da se tribunal iz Haga meša u aktivnosti američke vojske i bezbednosnih službi i time ugrožava suverenitet Sjedinjenih Američkih Država.
U autorskom tekstu objavljenom u listu Volstrit džurnal, Rubio je upozorio da bi američki zvaničnici, pripadnici oružanih snaga i politički lideri mogli da budu predmet krivičnog gonjenja pred međunarodnim sudijama zbog odluka donetih u okviru zaštite nacionalne bezbednosti, prenosi Gardijan.
Prema navodima CNN-a, Stejt department razmatra dodatne mere pritiska na države koje podržavaju rad ICC-a. Među opcijama su ekonomske sankcije, zabrane putovanja i ukidanje viza državama koje, prema stavu Vašingtona, ne odbace ono što američka administracija naziva „nelegitimnim autoritetom“ Međunarodnog krivičnog suda.
Međutim, brojni stručnjaci za međunarodno pravo osporavaju Rubiove tvrdnje. Oni ističu da ICC nema nadležnost nad delima počinjenim na teritoriji SAD, budući da Sjedinjene Američke Države nisu ratifikovale Rimski statut, osnivački dokument suda.
Bivši izvršni direktor organizacije Human Rights Watch Kenet Rot ocenio je da Rubio pogrešno tumači ovlašćenja ICC-a i zanemaruje pravo država članica da zahtevaju istrage o zločinima počinjenim na njihovoj teritoriji.
Međunarodni krivični sud, sa sedištem u Hagu, nadležan je za procesuiranje najtežih međunarodnih zločina, uključujući genocid, ratne zločine i zločine protiv čovečnosti, kada su počinjeni na teritoriji država koje su pristupile Rimskom statutu ili kada predmet uputi Savet bezbednosti Ujedinjenih nacija.
Odnos Vašingtona i ICC-a
Pitanje odnosa Vašingtona prema ICC-u ponovo je dospelo u centar pažnje nakon što je tribunal otvorio istrage o mogućim ratnim zločinima u Palestini i izdao naloge za hapšenje izraelskog premijera Benjamina Netanjahua i bivšeg ministra odbrane Joava Galanta.
Administracija predsednika Donalda Trampa prethodno je uvela sankcije glavnom tužiocu ICC-a Karimu Kanu, njegovim zamenicima i pojedinim sudijama zbog istraga koje se odnose na Izrael i aktivnosti američkih snaga u Avganistanu. Tokom 2025. godine te mere proširene su i na pojedine zvaničnike Ujedinjenih nacija, kao i palestinske organizacije za ljudska prava koje su učestvovale u prikupljanju dokaza o navodnim ratnim zločinima.
Za sada nije poznato na koji način bi nova kampanja Vašingtona mogla da utiče na rad Međunarodnog krivičnog suda, ali pravni stručnjaci upozoravaju da bi dodatni politički i ekonomski pritisci mogli da oslabe međunarodne mehanizme za procesuiranje ratnih zločina i drugih teških kršenja međunarodnog prava.
